Relacja z seminarium 23 czerwca 2008 w Urzędzie Miasta Poznania: Fundacja Wolnego i Otwartego Oprogramowania

Relacja z seminarium w Urzędzie Miasta Poznania

23 czerwca br. w Sali Sesyjnej Urzędu Miasta Poznania odbyło się seminarium na temat możliwości wykorzystywania wolnego i otwartego oprogramowania przez administrację samorządową z udziałem licznie przybyłych poznańskich Radnych i pracowników magistratu. Spotkanie miało miejsce podczas sesji i na zaproszenie Komisji Budżetu, Finansów i Rozwoju Gospodarczego.

Celem spotkania było przedstawienie aspektów prawnych, wytycznych unijnych oraz krajowych dotyczących wolnego i otwartego oprogramowania oraz otwartych standardów. Ważnym i najbardziej interesującym słuchaczy elementem seminarium była możliwość zapoznania się z praktycznymi aspektami wdrożeń informatycznych, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń instytucji samorządowych. Aby o tym opowiedzieć specjalnie na to spotkanie przyjechali przedstawiciele Urzędu Miasta Katowice oraz Urzędu Miasta w Jaworznie. Był także prelegent reprezentujący instytucję rządową - Urząd Kontroli Skarbowej. W trakcie prelekcji zaproszeni eksperci omawiali także przypadki rozwoju informatycznego innych jednostek administracji zarówno polskiej ( m.in. Ministerstwa Finansów - 18 400 stanowisk komputerowych pracujących pod kontrolą Linuksa; MSZ; MSWiA), jak i zagranicznej (m.in. Ministerstwa Spraw Zagranicznych RFN). Wśród pozytywnych przykładów obrazujących zmieniające się trendy w myśleniu o WiOO w Polsce podano centralne sfinansowanie przez MSWiA polskojęzycznej wersji pakietu Open Office. Bardzo często głos zabierali również przedstawiciele Urzędu Miasta w Poznaniu, którzy opowiadali o infrastrukturze informatycznej poznańskiego magistratu i przyczynach podejmowanych do tej pory decyzji dotyczących tego obszaru działalności urzędu.

Jedną z często podkreślanych zalet wolnego i otwartego oprogramowania jest (obok bezpieczeństwa, transparentności prawnej oraz swobody zastosowania, modyfikowania i rozpowszechniania) zerowy koszt licencji za jego użytkowanie. Jest to szczególnie istotne zwłaszcza w przypadku instytucji utrzymywanych z budżetu państwa, ponieważ pozwala na poczynienie znacznych oszczędności przy wydawaniu publicznych pieniędzy. Przykładowo Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec zaoszczędziło dzięki zastosowaniu wolnego i otwartego oprogramowania aż 26 mln euro. Z kolei na rodzimym gruncie szerokim echem odbił się przykład Urzędu Miasta Katowice, któremu dzięki wprowadzeniu Open Office'a udało się zaoszczędzić aż 340 tysięcy złotych w ciągu trzech lat. W Urzędzie Miasta w Jaworznie wprowadzenie Open Office'a, Linuksa i innych programów z grupy WiOO pozwoliło na poczynienie 390 tysięcy oszczędności od 2006 roku.

Ponadto zwolennicy wprowadzania WiOO podkreślali, że według przeprowadzonych w Urzędzie Miasta Jaworzno badań, urzędnicy najczęściej wykorzystują tylko ok 5% możliwości oprogramowania biurowego. Nie ma więc sensu wydawanie tysiąca złotych na każde stanowisko robocze celem uzyskania oprogramowania, które będzie wykorzystywane w tak znikomym stopniu. Przykładowo w Urzędzie Miasta Katowice kupowane są teraz komputery z Open Office i tylko na pisemne uzasadnienie użytkownika komputera zakupowany jest inny pakiet biurowy. Łatwo policzyć, że w przypadku magistratu, który dysponuje ponad tysiącem komputerów, potencjalne oszczędności są gigantyczne.

Omawiając wymienione wcześniej przypadki uczestnicy seminarium starali się odpowiedzieć jednocześnie na pytania:

Czy wprowadzenie WiOO w administracji samorządowej jest uzasadnione?
Jak wyglądają wdrożenia WiOO w administracji samorządowej?
Jak wyglądają wdrożenia WiOO w poznańskim magistracie?
Czy popularyzowany obecnie elektroniczny podpis natywny pod platformę Windows może być bez technicznych przeszkód stosowany w urzędach pracujących na komputerach pod kontrolą Linuksa?
Jakiego rodzaju problemy może napotkać poznańska administracja przy migracji na WiOO oraz kiedy i jakie mogą się pojawić oszczędności z tego tytułu?

Prelekcje wygłosili eksperci i praktycy, którzy wdrożenia WiOO przeprowadzali w swoich urzędach, czyli:

Tomasz Barbaszewski (doktor PAN, wykładowca Politechniki Krakowskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego, brał udział m.in. w informatyzacji Ministerstwa Finansów, obecnie pełni funkcję Przewodniczącego Rady Ekspertów FWiOO) - opowiadał o zaletach i kosztach wdrożeń zarówno na gruncie polskim, jak i zagranicznym. Omawiał rozwiązania legislacyjne związane z WiOO w Europie.

Krzysztof Siewicz (doktorant Uniwersytetu w Lejdzie, prawnik, specjalista od prawnych aspektów związanych z WiOO) - omawiał prawne aspekty wdrożenia WiOO w administracji (także w kontekście programu informatyzacji państwa oraz prawa zamówień publicznych).

Andrzej Piechowiak (dyrektor Wydziału Informatyki Urzędu Miasta Poznania) oraz p. Wojciech Pelc (kierownik Oddziału Serwisów Informacyjnych UMP) – jako przedstawiciele gospodarzy referowali o dylematach, przed jakimi stoi dziś Urząd Miasta Poznania i konsekwencjach podjętych przed kilku laty decyzji dot. rozwoju informatycznego urzędu.

Jerzy Borys (Naczelnik Wydziału Informatyki Urzędu Miasta Katowice ) - mówił o wdrażaniu baz danych i narzędziach biurowych na wolnych licencjach oraz Open Office'a w Urzędzie Miasta Katowice; wymieniał nie tylko korzyści, a także opory, które trzeba było pokonać przy wprowadzaniu zmian.

Tomasz Bochenek (p.o. Kierownika Referatu Informatyki) oraz Maciej Bąk (starszy informatyk) – opowiadali wdrożeniach baz danych, rozwiązań sieciowych, narzędzi biurowych na wolnych licencjach oraz o elektronicznym podpisie w kontekście współpracy z systemem operacyjnym Linux i sposobach wprowadzania WiOO w Urzędzie Miasta w Jaworznie.

Janusz Moczko (Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu) – referował o tym, jak wyglądał wymuszony przez Ministerstwo Finansów proces wdrażania WiOO do Urzędów Kontroli Skarbowej oraz o napotkanych oporach ze strony urzędników i o tym, jak sobie z nimi poradzono.

Po prezentacjach była możliwość rozmowy z prelegentami i wywiązała się ożywiona, momentami nawet burzliwa dyskusja. Przedstawiciele Poznania bronili tezy, że podjętych raz wdrożeń nie można nagle porzucać na rzecz innych. Ponadto argumentowali, że instytucje rządowe wymagają raportów, które mają być wysyłane wyłącznie w formatach MS Office. Z kolei goście z innych urzędów podpowiadali, jak radzić sobie w tymi problemami i opowiadali jak sami rozwiązali te kwestie. Spotkanie nie skończyło się jednoznacznymi wnioskami, natomiast z pewnością stało się podstawą do dalszych intensywnych kontaktów pomiędzy jego uczestnikami, celem pogłębiania dyskusji nt. rozwoju informatycznego poznańskiej administracji.

Seminarium zostało zorganizowane dzięki staraniom Przewodniczącego Komisji Budżetu, Finansów i Rozwoju Gospodarczego Miasta Poznania, p. Wojciecha Majchrzyckiego oraz Prezesa Fundacji Wolnego i Otwartego Oprogramowania, p. Rafała Brzychcy. Przy organizacji spotkania pomagali Członek Zarządu Fundacji Wolnego i Otwartego Oprogramowania Łukasz Nowicki i Anna Klingsporn.